Công bố bao bì tiếp xúc thực phẩm Đồng Nai là bước cần thiết nhằm chứng minh bao bì, dụng cụ chứa đựng và vật liệu tiếp xúc với thực phẩm đáp ứng yêu cầu an toàn trước khi đưa vào sử dụng hoặc kinh doanh. Bao bì không chỉ có chức năng bảo quản mà còn có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng thực phẩm thông qua quá trình tiếp xúc lâu dài hoặc ở điều kiện nhiệt độ khác nhau.
Bản đồ bao bì tiếp xúc thực phẩm đang được sử dụng tại Đồng Nai
Đồng Nai là địa phương tập trung nhiều khu công nghiệp, nhà máy chế biến thực phẩm, đồ uống, nông sản, thủy sản và hàng tiêu dùng. Vì vậy, nhu cầu sử dụng bao bì tiếp xúc thực phẩm tại đây rất đa dạng, từ chai nhựa, túi đóng gói, lon kim loại đến chai thủy tinh, hộp giấy và các loại vật chứa dùng trong dây chuyền sản xuất.
Mỗi nhóm bao bì có đặc điểm vật liệu, điều kiện sử dụng và yêu cầu an toàn khác nhau. Doanh nghiệp không nên chỉ căn cứ vào tên gọi thương mại để xây dựng hồ sơ mà cần xác định chính xác vật liệu của lớp tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, nhiệt độ sử dụng, thời gian tiếp xúc và loại thực phẩm được chứa đựng.
Bao bì nhựa dùng cho thực phẩm chế biến và đóng gói
Bao bì nhựa là nhóm được sử dụng phổ biến tại các cơ sở sản xuất thực phẩm ở Đồng Nai. Nhóm này bao gồm chai PET đựng nước giải khát, hũ nhựa đựng gia vị, hộp nhựa đựng thực phẩm chế biến, túi PE, túi PP, màng ghép, khay nhựa, nắp chai và nhiều loại vật chứa khác.
Khi xây dựng hồ sơ, doanh nghiệp cần xác định đúng loại nhựa cấu thành sản phẩm. Chai PET, hộp PP, túi PE và khay PS có thể có hình thức gần giống nhau nhưng chỉ tiêu kiểm nghiệm không hoàn toàn giống nhau. Ngoài ra, bao bì dùng cho thực phẩm nóng, dầu mỡ, đồ uống có tính axit hoặc thực phẩm đông lạnh cũng cần được xem xét theo điều kiện sử dụng thực tế.
Đối với bao bì và dụng cụ bằng nhựa tổng hợp tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, doanh nghiệp thường phải đối chiếu QCVN 12-1:2011/BYT cùng các tiêu chuẩn, quy chuẩn có liên quan để xây dựng chỉ tiêu kiểm nghiệm phù hợp.
Bao bì kim loại trong ngành đồ hộp, nước giải khát
Bao bì kim loại được sử dụng nhiều trong ngành sản xuất đồ hộp, sữa, nước giải khát, bia, cà phê đóng lon, thực phẩm chế biến và nguyên liệu đóng thùng. Sản phẩm có thể được làm từ thép tráng thiếc, nhôm, thép không gỉ hoặc vật liệu kim loại có phủ lớp bảo vệ bên trong.
Điểm quan trọng khi kiểm soát bao bì kim loại là xác định bề mặt nào tiếp xúc với thực phẩm và có lớp sơn phủ, lớp tráng hoặc lớp polymer bảo vệ hay không. Trong nhiều trường hợp, thực phẩm không tiếp xúc trực tiếp với phần kim loại mà tiếp xúc với lớp phủ bên trong. Khi đó, doanh nghiệp phải thu thập đầy đủ cấu tạo vật liệu để lựa chọn chỉ tiêu kiểm nghiệm.
Bao bì, dụng cụ bằng kim loại tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm được điều chỉnh bởi QCVN 12-3:2011/BYT. Việc áp dụng quy chuẩn cần căn cứ vào loại kim loại, cấu tạo sản phẩm và mục đích sử dụng, không nên lựa chọn chỉ tiêu theo một mẫu hồ sơ chung cho tất cả sản phẩm.
Bao bì thủy tinh cho thực phẩm và đồ uống
Chai thủy tinh, hũ thủy tinh và vật chứa bằng thủy tinh thường được sử dụng cho nước giải khát, thực phẩm lên men, nước sốt, mật ong, gia vị, thực phẩm dinh dưỡng và nhiều sản phẩm cần bảo quản trong thời gian dài.
Ưu điểm của thủy tinh là ít bị tác động bởi thực phẩm và có khả năng tái sử dụng trong một số trường hợp. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn cần kiểm soát nguy cơ thôi nhiễm từ nguyên liệu, màu trang trí, lớp men, nắp đậy hoặc các bộ phận đi kèm.
QCVN 12-4:2015/BYT quy định yêu cầu kỹ thuật và quản lý đối với bao bì, dụng cụ làm bằng thủy tinh, gốm, sứ và tráng men tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Quy chuẩn này được ban hành kèm theo Thông tư số 35/2015/TT-BYT của Bộ Y tế.
Bao bì giấy, carton và vật liệu nhiều lớp
Bao bì giấy và carton được sử dụng dưới nhiều hình thức như hộp bánh, cốc giấy, tô giấy, hộp đựng thức ăn, thùng carton, khay giấy và bao bì vận chuyển. Tuy nhiên, không phải sản phẩm nào có hình thức bên ngoài bằng giấy cũng được xem là bao bì giấy đơn thuần.
Nhiều loại cốc giấy, hộp giấy hoặc bao bì carton đựng đồ uống có lớp phủ PE, màng nhôm hoặc lớp polymer ở mặt trong. Lớp này mới là bộ phận tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Vì vậy, doanh nghiệp phải xác định đầy đủ cấu trúc vật liệu thay vì chỉ ghi tên sản phẩm là “hộp giấy” hoặc “cốc giấy”.
Đối với bao bì nhiều lớp, việc xây dựng hồ sơ thường phức tạp hơn do cần làm rõ từng lớp vật liệu, chức năng của từng lớp và lớp tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Nếu tài liệu kỹ thuật không đầy đủ, phòng kiểm nghiệm có thể không xác định được quy chuẩn và phương pháp thử phù hợp.
Dụng cụ, vật chứa tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm
Ngoài bao bì đóng gói, nhóm sản phẩm tiếp xúc thực phẩm còn bao gồm chén, bát, đĩa, muỗng, đũa, ly, ca, khay, thùng chứa, bình đựng, khuôn làm bánh, gioăng cao su, ống dẫn và các bộ phận trong dây chuyền chế biến.
Không phải mọi thiết bị hoặc dụng cụ trong nhà máy đều được xử lý giống nhau. Doanh nghiệp cần phân biệt sản phẩm được bán độc lập trên thị trường với bộ phận kỹ thuật được lắp đặt cố định trong dây chuyền sản xuất. Đồng thời, cần xác định bộ phận đó có thực sự tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm hay chỉ là vỏ ngoài, khung đỡ hoặc bao bì vận chuyển.
“Giải mã” sản phẩm trước khi thực hiện công bố
Phân loại sản phẩm là bước có ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ hồ sơ công bố bao bì tiếp xúc thực phẩm. Chỉ cần xác định sai vật liệu hoặc sai mục đích sử dụng, doanh nghiệp có thể kiểm nghiệm nhầm chỉ tiêu, lập sai tên sản phẩm và phải thực hiện lại hồ sơ.
Việc “giải mã” nên bắt đầu từ bản vẽ kỹ thuật, thành phần vật liệu, quy trình sản xuất, mẫu thực tế và điều kiện sử dụng thay vì chỉ dựa trên tên gọi do bộ phận kinh doanh cung cấp.
Bao bì tiếp xúc trực tiếp và bao bì tiếp xúc gián tiếp
Bao bì tiếp xúc trực tiếp là phần vật liệu có bề mặt chạm trực tiếp vào thực phẩm trong quá trình đóng gói, bảo quản hoặc sử dụng. Ví dụ điển hình là mặt trong của chai, hộp, túi, khay, nắp hoặc lớp màng bao quanh sản phẩm.
Bao bì tiếp xúc gián tiếp thường là thùng carton bên ngoài, màng co bên ngoài lốc hàng, khay vận chuyển hoặc lớp bao gói không chạm trực tiếp vào thực phẩm. Việc phân biệt hai nhóm này rất quan trọng bởi phạm vi quản lý và yêu cầu kiểm nghiệm có thể khác nhau.
Tuy nhiên, không nên mặc định mọi thùng carton đều là bao bì gián tiếp. Nếu thực phẩm được đặt trực tiếp vào thùng hoặc hộp giấy mà không có lớp bao gói bên trong, sản phẩm vẫn có thể được xem là vật liệu tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
Bao bì đơn lớp và bao bì nhiều lớp
Bao bì đơn lớp chỉ sử dụng một loại vật liệu chính, chẳng hạn chai PET, hộp PP hoặc hũ thủy tinh. Nhóm này thường dễ xác định quy chuẩn và chỉ tiêu kiểm nghiệm hơn nếu doanh nghiệp có thông tin vật liệu rõ ràng.
Bao bì nhiều lớp có thể được cấu tạo từ nhựa, giấy, nhôm, keo kết dính, mực in và lớp phủ bảo vệ. Ví dụ, một túi đựng cà phê có thể gồm lớp PET bên ngoài, lớp nhôm ở giữa và lớp PE tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
Khi công bố bao bì nhiều lớp, doanh nghiệp cần ưu tiên xác định lớp tiếp xúc thực phẩm. Đồng thời, phải đánh giá nguy cơ di chuyển của chất từ lớp keo, mực in hoặc lớp vật liệu bên ngoài sang thực phẩm trong điều kiện sử dụng thực tế.
Bao bì sản xuất trong nước và bao bì nhập khẩu
Bao bì sản xuất trong nước thường thuận lợi hơn trong việc thu thập thông tin về nguyên liệu, quy trình sản xuất và cấu tạo sản phẩm. Doanh nghiệp có thể làm việc trực tiếp với bộ phận kỹ thuật, nhà cung cấp hạt nhựa hoặc đơn vị gia công để hoàn thiện hồ sơ.
Đối với bao bì nhập khẩu, khó khăn thường nằm ở tài liệu kỹ thuật bằng tiếng nước ngoài, tên vật liệu không rõ ràng hoặc nhà sản xuất chỉ cung cấp catalogue thương mại. Trong trường hợp này, đơn vị nhập khẩu cần đề nghị nhà sản xuất cung cấp specification, material declaration, certificate of analysis hoặc tài liệu mô tả cấu trúc vật liệu.
Tên sản phẩm trong hồ sơ nhập khẩu, nhãn phụ, hóa đơn, hợp đồng và tài liệu kỹ thuật cần được rà soát để tránh tình trạng mỗi tài liệu sử dụng một tên khác nhau.
Bao bì dùng một lần và bao bì tái sử dụng
Bao bì dùng một lần thường được thiết kế cho một chu kỳ chứa đựng hoặc sử dụng, chẳng hạn hộp thức ăn mang đi, cốc nhựa, ống hút, túi đóng gói hoặc khay thực phẩm.
Bao bì tái sử dụng có thể được làm từ thủy tinh, kim loại, nhựa cứng hoặc gốm sứ. Với nhóm này, ngoài an toàn vật liệu, doanh nghiệp cần quan tâm đến khả năng vệ sinh, khử trùng, độ bền và nguy cơ biến đổi bề mặt sau nhiều lần sử dụng.
Không nên quảng cáo sản phẩm có thể tái sử dụng nếu nhà sản xuất không có thông tin kỹ thuật chứng minh. Việc tái sử dụng sai mục đích, đặc biệt đối với bao bì nhựa mỏng hoặc bao bì chịu nhiệt kém, có thể làm tăng nguy cơ biến dạng và thôi nhiễm.
Trường hợp bao bì được sản xuất theo yêu cầu riêng
Nhiều nhà máy tại Đồng Nai đặt sản xuất bao bì theo kích thước, màu sắc, độ dày và thiết kế riêng. Sản phẩm có thể chỉ được giao cho một khách hàng và không bán đại trà trên thị trường.
Trong trường hợp này, các bên cần xác định rõ đơn vị nào chịu trách nhiệm về chất lượng và hồ sơ sản phẩm. Hợp đồng gia công nên thể hiện rõ tên sản phẩm, vật liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật, mục đích sử dụng, trách nhiệm kiểm nghiệm và trách nhiệm cung cấp tài liệu.
Việc sản xuất theo yêu cầu riêng không đồng nghĩa với việc sản phẩm được miễn toàn bộ nghĩa vụ về an toàn. Dù hồ sơ được đứng tên bởi bên đặt hàng hay bên sản xuất, bao bì vẫn phải đáp ứng yêu cầu chất lượng tương ứng với mục đích sử dụng.
Bao bì nào phải thực hiện thủ tục công bố?
Nghị định 15/2018/NĐ-CP quy định tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm thực hiện tự công bố đối với thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, dụng cụ chứa đựng thực phẩm và vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, trừ các sản phẩm thuộc trường hợp được miễn hoặc thuộc diện đăng ký bản công bố.
Tuy nhiên, để kết luận một sản phẩm cụ thể có phải tự công bố hay không, doanh nghiệp cần xem xét đồng thời bản chất sản phẩm, mục đích lưu thông, phạm vi sử dụng và các quy định chuyên ngành có liên quan.
Bao bì thuộc diện tự công bố sản phẩm
Các loại dụng cụ chứa đựng thực phẩm và vật liệu bao gói tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm được sản xuất, nhập khẩu để lưu thông trên thị trường nhìn chung thuộc nhóm cần xem xét thực hiện tự công bố theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Doanh nghiệp chịu trách nhiệm về tính an toàn của sản phẩm và nội dung đã công bố. Vì vậy, tự công bố không nên được hiểu là thủ tục chỉ cần lập một biểu mẫu rồi ký tên. Hồ sơ phải dựa trên thông tin sản phẩm chính xác và kết quả kiểm nghiệm phù hợp.
Trước khi thực hiện, doanh nghiệp nên đối chiếu quy định đang có hiệu lực tại thời điểm triển khai vì pháp luật về an toàn thực phẩm và chất lượng sản phẩm có thể được sửa đổi hoặc bổ sung.
Sản phẩm không thuộc diện công bố nhưng vẫn phải kiểm soát chất lượng
Một số sản phẩm có thể không được xác định là bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm hoặc không thuộc trường hợp phải thực hiện tự công bố theo quy trình thông thường. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa doanh nghiệp được bỏ qua việc kiểm soát chất lượng.
Nhà sản xuất, nhập khẩu và đơn vị sử dụng vẫn cần bảo đảm vật liệu phù hợp với mục đích sử dụng, không gây ô nhiễm thực phẩm và đáp ứng các tiêu chuẩn đã thỏa thuận với khách hàng.
Trong hoạt động kiểm tra, cơ quan chức năng hoặc đối tác có thể yêu cầu doanh nghiệp xuất trình hợp đồng, tiêu chuẩn cơ sở, kết quả kiểm nghiệm, hồ sơ nguyên liệu và tài liệu truy xuất nguồn gốc.
Trường hợp chỉ sản xuất bao bì theo hợp đồng gia công
Cơ sở nhận gia công thường cho rằng toàn bộ trách nhiệm công bố thuộc về bên đặt hàng. Ngược lại, bên đặt hàng có thể cho rằng nhà máy trực tiếp sản xuất phải đứng tên hồ sơ. Sự thiếu thống nhất này dễ dẫn đến khoảng trống trách nhiệm.
Doanh nghiệp cần đọc kỹ nội dung hợp đồng và xác định ai là chủ thể đưa sản phẩm ra thị trường. Trường hợp cơ sở gia công chỉ thực hiện một công đoạn kỹ thuật, không sở hữu sản phẩm và không lưu thông sản phẩm dưới tên mình, trách nhiệm hồ sơ có thể được phân định theo thỏa thuận và vai trò thực tế của từng bên.
Dù bên nào đứng tên công bố, cơ sở gia công vẫn phải kiểm soát nguyên liệu, quy trình sản xuất, điều kiện vệ sinh, hồ sơ lô hàng và chất lượng sản phẩm giao cho khách hàng.
Bao bì nhập khẩu để sử dụng nội bộ trong nhà máy
Bao bì nhập khẩu chỉ dùng để đóng gói sản phẩm xuất khẩu hoặc sử dụng trong nội bộ nhà máy cần được xem xét theo đúng mục đích nhập khẩu và quy định miễn tự công bố tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP.
Nghị định này có quy định trường hợp sản phẩm, nguyên liệu được nhập khẩu để sản xuất, gia công hàng xuất khẩu hoặc phục vụ sản xuất nội bộ và không tiêu thụ tại thị trường trong nước có thể thuộc diện miễn thực hiện thủ tục tự công bố.
Doanh nghiệp cần lưu giữ hồ sơ chứng minh mục đích nhập khẩu và quá trình sử dụng thực tế. Nếu một phần bao bì được chuyển sang đóng gói sản phẩm bán trong nước, cách xử lý pháp lý có thể thay đổi.
Cách xác định đúng thủ tục ngay từ đầu
Doanh nghiệp nên bắt đầu bằng việc trả lời bốn vấn đề: sản phẩm có tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm hay không; sản phẩm được bán trên thị trường hay chỉ sử dụng nội bộ; vật liệu cấu thành là gì; chủ thể nào chịu trách nhiệm đưa sản phẩm ra lưu thông.
Sau đó, doanh nghiệp đối chiếu Nghị định 15/2018/NĐ-CP, quy chuẩn kỹ thuật tương ứng và quy định quản lý tại thời điểm thực hiện. Trường hợp sản phẩm có cấu tạo phức tạp, nên gửi mẫu, hình ảnh và tài liệu kỹ thuật cho đơn vị kiểm nghiệm hoặc chuyên gia pháp lý đánh giá trước khi lập hồ sơ.
Hồ sơ công bố bao bì tiếp xúc thực phẩm gồm những gì?
Một bộ hồ sơ phù hợp không chỉ giúp doanh nghiệp thực hiện thủ tục công bố mà còn là căn cứ để giải trình với khách hàng, cơ quan kiểm tra và đối tác phân phối.
Tài liệu trong hồ sơ phải thống nhất về tên sản phẩm, vật liệu, đơn vị sản xuất, đơn vị chịu trách nhiệm, quy cách và mục đích sử dụng.
Bản tự công bố sản phẩm
Bản tự công bố là tài liệu trung tâm của hồ sơ. Nội dung thường thể hiện tên tổ chức, cá nhân công bố, thông tin sản phẩm, xuất xứ, quy chuẩn hoặc tiêu chuẩn áp dụng và cam kết của doanh nghiệp.
Tên sản phẩm nên đủ rõ để nhận diện nhưng không nên mô tả quá hẹp nếu một hồ sơ dự kiến áp dụng cho nhiều quy cách tương đồng. Ví dụ, có thể thể hiện tên nhóm sản phẩm kèm vật liệu, công dụng và danh mục quy cách ở phụ lục nếu có căn cứ phù hợp.
Người ký bản tự công bố phải có thẩm quyền hoặc được ủy quyền hợp lệ. Thông tin pháp lý của doanh nghiệp cần thống nhất với giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.
Phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn bao bì
Phiếu kiểm nghiệm phải được cấp bởi đơn vị có năng lực phù hợp và còn giá trị tại thời điểm thực hiện tự công bố theo quy định áp dụng. Mẫu kiểm nghiệm cần đại diện cho sản phẩm dự kiến công bố.
Doanh nghiệp phải kiểm tra kỹ tên mẫu, vật liệu, màu sắc, quy cách và chỉ tiêu thử nghiệm trên phiếu. Một kết quả có tên “hộp nhựa” nhưng hồ sơ ghi “khay PP dùng cho thực phẩm nóng” có thể gây khó khăn khi giải trình.
Không nên chỉ yêu cầu phòng thử nghiệm cung cấp “gói kiểm nghiệm rẻ nhất”. Chỉ tiêu phải được xây dựng dựa trên đúng vật liệu, điều kiện tiếp xúc và quy chuẩn áp dụng.
Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp
Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp giúp xác định tên, mã số doanh nghiệp, địa chỉ trụ sở và tư cách pháp lý của đơn vị đứng tên công bố.
Ngành nghề kinh doanh cần được rà soát để bảo đảm phù hợp với hoạt động sản xuất, nhập khẩu hoặc kinh doanh bao bì. Trường hợp địa chỉ thực tế khác với địa chỉ đăng ký, doanh nghiệp nên kiểm tra lại hồ sơ địa điểm sản xuất, chi nhánh hoặc địa điểm kinh doanh.
Nhãn sản phẩm và thông tin kỹ thuật của bao bì
Nhãn và tài liệu kỹ thuật giúp nhận diện chính xác sản phẩm. Nội dung có thể bao gồm tên sản phẩm, vật liệu, kích thước, độ dày, dung tích, hướng dẫn sử dụng, cảnh báo nhiệt độ, tên nhà sản xuất và đơn vị chịu trách nhiệm.
Với sản phẩm bán trực tiếp cho nhà máy theo lô lớn, thông tin có thể được thể hiện trên bao ngoài, thùng hàng, nhãn cuộn, tài liệu giao nhận hoặc hồ sơ kỹ thuật. Doanh nghiệp cần xây dựng cách ghi nhãn phù hợp với hình thức lưu thông thực tế.
Tài liệu bổ sung đối với bao bì nhập khẩu
Bao bì nhập khẩu thường cần thêm catalogue, specification, bảng thành phần vật liệu, chứng nhận của nhà sản xuất, nhãn gốc và bản dịch tài liệu liên quan.
Nếu sản phẩm là bao bì nhiều lớp, tài liệu phải thể hiện rõ thứ tự các lớp và lớp tiếp xúc thực phẩm. Trường hợp tài liệu chỉ ghi tên thương mại hoặc mã nguyên liệu, doanh nghiệp nên đề nghị nhà sản xuất giải thích bằng văn bản.
Tài liệu bổ sung không phải lúc nào cũng là thành phần bắt buộc giống nhau cho mọi hồ sơ, nhưng có giá trị quan trọng khi xây dựng chỉ tiêu kiểm nghiệm và giải trình nguồn gốc sản phẩm.
Kiểm nghiệm bao bì – “cửa ải” quyết định hồ sơ có hợp lệ
Kiểm nghiệm là bước dễ phát sinh chi phí và kéo dài thời gian nhất. Nguyên nhân phổ biến là doanh nghiệp gửi mẫu khi chưa xác định rõ vật liệu hoặc phòng thử nghiệm chỉ nhận được tên thương mại mà không có thông tin kỹ thuật.
Trước khi kiểm nghiệm, doanh nghiệp nên cung cấp mẫu thực tế, hình ảnh, cấu tạo vật liệu, mục đích sử dụng, nhiệt độ tiếp xúc và loại thực phẩm dự kiến chứa đựng.
Chỉ tiêu kiểm nghiệm đối với bao bì nhựa
Đối với bao bì nhựa, chỉ tiêu kiểm nghiệm được xây dựng dựa trên loại nhựa như PE, PP, PET, PS, PVC hoặc vật liệu tương ứng. Các yêu cầu có thể liên quan đến giới hạn thôi nhiễm, kim loại nặng, chất bay hơi, cặn khô hoặc chất đặc trưng của từng loại nhựa.
Không phải sản phẩm nhựa nào cũng kiểm nghiệm cùng một bộ chỉ tiêu. Bao bì dùng cho nước uống nguội có thể có điều kiện thử khác với hộp dùng cho thực phẩm nóng, dầu mỡ hoặc đồ uống có tính axit.
Doanh nghiệp cần đối chiếu QCVN 12-1:2011/BYT và đặc điểm cụ thể của sản phẩm trước khi chốt chỉ tiêu.
Chỉ tiêu kiểm nghiệm đối với bao bì kim loại
Bao bì kim loại thường được đánh giá theo loại kim loại, lớp phủ và khả năng thôi nhiễm các chất có nguy cơ ảnh hưởng đến thực phẩm. Các chỉ tiêu cụ thể phải được xác định theo QCVN 12-3:2011/BYT và cấu tạo sản phẩm.
Nếu lon hoặc hộp có lớp sơn phủ bên trong, doanh nghiệp cần cung cấp thông tin về lớp phủ. Không nên chỉ lấy mẫu phần kim loại bên ngoài để đại diện cho toàn bộ bề mặt tiếp xúc.
Chỉ tiêu kiểm nghiệm đối với bao bì thủy tinh, gốm và sứ
Đối với thủy tinh, gốm, sứ và sản phẩm tráng men, nguy cơ thường được đánh giá thông qua khả năng thôi nhiễm kim loại từ bề mặt tiếp xúc thực phẩm.
Chỉ tiêu thử nghiệm cần được xác định theo loại sản phẩm, hình dạng, dung tích, bề mặt trang trí và công dụng. Sản phẩm có màu, hoa văn hoặc lớp men ở bề mặt tiếp xúc cần được xem xét cẩn thận hơn sản phẩm thủy tinh trong suốt thông thường.
QCVN 12-4:2015/BYT là căn cứ quan trọng đối với nhóm bao bì và dụng cụ làm bằng thủy tinh, gốm, sứ và tráng men tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm.
Chỉ tiêu kiểm nghiệm đối với bao bì cao su
Bao bì và dụng cụ bằng cao su có thể bao gồm nút cao su, gioăng, vòng đệm, ống dẫn và các bộ phận tiếp xúc thực phẩm. Nhóm này cần được đánh giá theo QCVN 12-2:2011/BYT.
Do thành phần cao su có thể chứa nhiều chất phụ trợ, doanh nghiệp cần xác định sản phẩm là cao su tự nhiên, cao su tổng hợp hay vật liệu đàn hồi khác. Đồng thời, phải làm rõ điều kiện nhiệt độ và thời gian tiếp xúc.
Cách chọn trung tâm kiểm nghiệm phù hợp
Đơn vị kiểm nghiệm cần có năng lực thử nghiệm phù hợp với chỉ tiêu dự kiến. Doanh nghiệp nên yêu cầu xác nhận rõ phương pháp thử, thời gian trả kết quả, lượng mẫu cần thiết và phạm vi công nhận.
Trước khi gửi mẫu, cần cung cấp đầy đủ thông tin kỹ thuật để phòng thử nghiệm tư vấn chính xác. Báo giá thấp nhưng thiếu chỉ tiêu có thể khiến doanh nghiệp phải thử nghiệm lại, làm tăng tổng chi phí và chậm tiến độ công bố.
Quy trình công bố bao bì tiếp xúc thực phẩm tại Đồng Nai
Quy trình nên được triển khai theo thứ tự từ phân loại sản phẩm đến kiểm nghiệm, lập hồ sơ, công khai và lưu trữ. Việc đảo ngược quy trình, chẳng hạn kiểm nghiệm trước rồi mới xác định vật liệu, dễ làm phát sinh sai sót.
Bước 1 – Phân loại vật liệu và mục đích sử dụng
Doanh nghiệp thu thập mẫu, hình ảnh, bản vẽ, thông số kỹ thuật và thông tin từ nhà sản xuất. Sau đó, xác định loại vật liệu, lớp tiếp xúc thực phẩm, loại thực phẩm chứa đựng, nhiệt độ và thời gian sử dụng.
Kết quả phân loại là cơ sở để lựa chọn quy chuẩn và phạm vi hồ sơ.
Bước 2 – Xây dựng chỉ tiêu kiểm nghiệm
Từ kết quả phân loại, doanh nghiệp lập danh sách chỉ tiêu kiểm nghiệm theo quy chuẩn tương ứng. Với sản phẩm chưa có quy chuẩn điều chỉnh đầy đủ, có thể cần xây dựng tiêu chuẩn cơ sở hoặc tham khảo tiêu chuẩn phù hợp.
Giai đoạn này nên có sự trao đổi giữa doanh nghiệp, đơn vị tư vấn và phòng thử nghiệm để tránh thiếu hoặc thừa chỉ tiêu.
Bước 3 – Lấy mẫu và thực hiện kiểm nghiệm
Mẫu gửi kiểm nghiệm phải đại diện cho sản phẩm lưu thông. Nếu có nhiều màu sắc, nhiều vật liệu hoặc nhiều lớp tiếp xúc khác nhau, doanh nghiệp cần đánh giá khả năng gộp mẫu hoặc phải kiểm nghiệm riêng.
Thông tin trên phiếu đăng ký kiểm nghiệm phải thống nhất với tên dự kiến ghi trong bản tự công bố.
Bước 4 – Hoàn thiện bản tự công bố
Sau khi có kết quả phù hợp, doanh nghiệp hoàn thiện bản tự công bố, rà soát thông tin pháp lý, tên sản phẩm, xuất xứ, tiêu chuẩn áp dụng và nội dung cam kết.
Hồ sơ nên được kiểm tra chéo với nhãn, catalogue, phiếu kiểm nghiệm và giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trước khi ký.
Bước 5 – Công khai và lưu trữ hồ sơ theo quy định
Theo cơ chế tự công bố, doanh nghiệp thực hiện công khai bản tự công bố trên phương tiện thông tin đại chúng, trang thông tin điện tử của mình hoặc niêm yết công khai tại trụ sở, đồng thời nộp một bản đến cơ quan quản lý nhà nước do UBND cấp tỉnh chỉ định theo quy định áp dụng.
Doanh nghiệp cần kiểm tra quy trình tiếp nhận thực tế tại Đồng Nai ở thời điểm thực hiện. Sau công bố, toàn bộ hồ sơ gốc, chứng từ kiểm nghiệm, nhãn và tài liệu kỹ thuật phải được lưu trữ để phục vụ kiểm tra, đối chiếu.
Những lỗi khiến hồ sơ công bố bao bì dễ bị “đứng hình”
Phần lớn sai sót không xuất phát từ việc thiếu biểu mẫu mà từ khâu nhận diện sản phẩm. Một hồ sơ có đủ tài liệu nhưng tài liệu không thống nhất vẫn tiềm ẩn rủi ro khi hậu kiểm.
Chọn sai quy chuẩn kỹ thuật áp dụng
Lỗi này thường xảy ra khi doanh nghiệp chỉ nhìn hình thức bên ngoài. Ví dụ, hộp giấy có lớp nhựa tiếp xúc thực phẩm nhưng hồ sơ chỉ đánh giá phần giấy; túi nhiều lớp được xác định chung là bao bì nhựa nhưng không làm rõ loại nhựa mặt trong.
Cách xử lý là thu thập cấu trúc vật liệu và xác định lớp tiếp xúc thực phẩm trước khi kiểm nghiệm.
Kiểm nghiệm thiếu chỉ tiêu an toàn
Một số doanh nghiệp sử dụng gói kiểm nghiệm cũ, sao chép từ sản phẩm khác hoặc chọn theo báo giá thấp. Khi rà soát, kết quả không bao phủ đầy đủ yêu cầu của vật liệu thực tế.
Nếu phát hiện thiếu chỉ tiêu, doanh nghiệp có thể phải gửi lại mẫu hoặc yêu cầu thử nghiệm bổ sung. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến thời gian hoàn thiện hồ sơ.
Tên sản phẩm trong hồ sơ không thống nhất
Tên trên phiếu kiểm nghiệm, bản tự công bố, nhãn, hóa đơn và tài liệu kỹ thuật phải có khả năng đối chiếu với nhau.
Nếu một tài liệu ghi “túi nhựa PE”, tài liệu khác ghi “bao bì ghép PA/PE” và nhãn ghi “túi hút chân không”, cơ quan kiểm tra hoặc khách hàng có thể yêu cầu doanh nghiệp giải trình sản phẩm có phải cùng một loại hay không.
Nhãn bao bì thiếu thông tin nhận diện
Nhãn thiếu tên vật liệu, nhà sản xuất, đơn vị chịu trách nhiệm hoặc hướng dẫn sử dụng có thể khiến sản phẩm khó truy xuất. Đối với bao bì được đóng thành cuộn hoặc giao theo lô, doanh nghiệp cần xây dựng cách nhận diện trên bao ngoài, tem cuộn hoặc tài liệu giao hàng.
Sử dụng kết quả kiểm nghiệm đã hết hiệu lực
Nghị định 15/2018/NĐ-CP yêu cầu phiếu kết quả kiểm nghiệm an toàn thực phẩm còn thời hạn 12 tháng tính đến ngày nộp hồ sơ đối với thủ tục tự công bố.
Doanh nghiệp cần tính thời hạn từ ngày cấp kết quả, không phải từ ngày nhận bản giấy. Nếu hồ sơ bị trì hoãn quá lâu, nên kiểm tra lại thời hạn trước khi ký và công khai.
Case study công bố bao bì thực phẩm tại Đồng Nai
Các tình huống dưới đây được xây dựng theo những lỗi thường gặp trong thực tế tư vấn hồ sơ. Thông tin doanh nghiệp đã được khái quát hóa để người đọc dễ hình dung cách xử lý.
Hồ sơ bao bì nhựa bị sai nhóm vật liệu
Một doanh nghiệp dự kiến công bố khay đựng thực phẩm với tên gọi “khay nhựa PET”. Tuy nhiên, tài liệu nguyên liệu thể hiện sản phẩm được làm từ PP. Phiếu kiểm nghiệm ban đầu được xây dựng theo PET nên không phù hợp với vật liệu thực tế.
Cách xử lý là yêu cầu nhà sản xuất xác nhận lại vật liệu, điều chỉnh tên sản phẩm và thực hiện bổ sung chỉ tiêu theo nhóm PP. Kinh nghiệm rút ra là không nên lấy tên gọi từ bộ phận bán hàng làm căn cứ duy nhất để kiểm nghiệm.
Bao bì nhiều lớp không xác định được lớp tiếp xúc thực phẩm
Một đơn vị nhập khẩu túi ghép chỉ nhận được catalogue ghi “laminated food bag”. Tài liệu không thể hiện cấu trúc các lớp nên phòng thử nghiệm không xác định được chỉ tiêu.
Sau khi liên hệ nhà sản xuất, doanh nghiệp nhận được cấu trúc PET/AL/PE, trong đó PE là lớp tiếp xúc thực phẩm. Hồ sơ được xây dựng lại dựa trên thông tin này.
Doanh nghiệp nhập khẩu thiếu tài liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất
Một lô chai nhập khẩu có hóa đơn và vận đơn đầy đủ nhưng nhà cung cấp không cung cấp bảng thành phần vật liệu. Trên sản phẩm chỉ có mã nhựa và tên thương mại.
Doanh nghiệp phải gửi yêu cầu chính thức cho nhà sản xuất để bổ sung specification và xác nhận mục đích sử dụng cho thực phẩm. Việc này làm kéo dài tiến độ nên kinh nghiệm là phải yêu cầu tài liệu kỹ thuật trước khi ký hợp đồng nhập khẩu.
Cơ sở gia công nhầm giữa công bố bao bì và công bố thực phẩm
Một cơ sở nhận đóng gói gia vị cho khách hàng cho rằng chỉ cần công bố sản phẩm gia vị, không cần quan tâm hồ sơ của túi bao bì. Khi khách hàng kiểm tra nhà cung cấp, cơ sở không xuất trình được tài liệu an toàn của túi tiếp xúc thực phẩm.
Cách xử lý là yêu cầu nhà cung cấp bao bì cung cấp bản tự công bố, kết quả kiểm nghiệm và thông tin vật liệu. Nếu bao bì được sản xuất riêng, các bên phải thống nhất trách nhiệm thực hiện hồ sơ.
Kinh nghiệm xử lý hồ sơ cần triển khai gấp
Khi cần hoàn thiện hồ sơ gấp, doanh nghiệp nên tập trung ngay vào ba tài liệu: mẫu thực tế, thông tin vật liệu và mục đích sử dụng. Đây là cơ sở để xác định quy chuẩn và kiểm nghiệm.
Không nên soạn bản tự công bố trước khi có kết quả phân loại. Việc làm biểu mẫu sớm không giúp rút ngắn tiến độ nếu sau đó phải thay đổi toàn bộ tên sản phẩm và chỉ tiêu.
Doanh nghiệp Đồng Nai nên tự công bố hay thuê dịch vụ?
Doanh nghiệp có thể tự thực hiện nếu có bộ phận pháp chế, kiểm soát chất lượng hoặc nhân sự hiểu rõ sản phẩm. Thuê dịch vụ phù hợp khi sản phẩm phức tạp, cần triển khai nhanh hoặc doanh nghiệp chưa có kinh nghiệm làm việc với phòng kiểm nghiệm.
Khi nào doanh nghiệp có thể tự thực hiện?
Doanh nghiệp có thể tự làm khi vật liệu đơn giản, thông tin kỹ thuật đầy đủ, sản phẩm đã có quy chuẩn rõ ràng và nhân sự có khả năng rà soát hồ sơ.
Trường hợp chỉ có một hoặc hai sản phẩm nhựa đơn lớp, doanh nghiệp thường có thể tự triển khai sau khi được phòng thử nghiệm hướng dẫn chính xác.
Những trường hợp nên thuê đơn vị chuyên môn
Doanh nghiệp nên cân nhắc thuê dịch vụ khi bao bì nhiều lớp, có nhiều vật liệu, nhập khẩu từ nhiều nhà sản xuất hoặc cần gộp nhiều quy cách trong một hồ sơ.
Dịch vụ chuyên môn cũng hữu ích khi kết quả kiểm nghiệm đã có nhưng không xác định được có đủ chỉ tiêu hay không, hoặc hồ sơ cũ không thống nhất với sản phẩm đang lưu thông.
So sánh thời gian, chi phí và rủi ro hồ sơ
Tự thực hiện có thể tiết kiệm phí dịch vụ nhưng doanh nghiệp phải dành thời gian tìm hiểu quy định, liên hệ phòng kiểm nghiệm và chỉnh sửa tài liệu. Nếu chọn sai chỉ tiêu, chi phí kiểm nghiệm lại có thể cao hơn phí tư vấn ban đầu.
Thuê dịch vụ giúp giảm khối lượng công việc nội bộ nhưng doanh nghiệp vẫn phải cung cấp thông tin trung thực và phối hợp thu thập tài liệu. Không đơn vị nào có thể xây dựng hồ sơ chính xác nếu doanh nghiệp không xác định được vật liệu của sản phẩm.
Tiêu chí lựa chọn đơn vị hỗ trợ uy tín
Đơn vị hỗ trợ cần có khả năng phân loại vật liệu, giải thích căn cứ áp dụng và phối hợp với phòng thử nghiệm. Doanh nghiệp nên ưu tiên đơn vị yêu cầu xem mẫu, cấu trúc vật liệu và mục đích sử dụng trước khi báo giá chính thức.
Một đơn vị chỉ đề nghị doanh nghiệp gửi tên sản phẩm rồi cam kết làm được mọi hồ sơ có thể tiềm ẩn rủi ro.
Những cam kết cần làm rõ trước khi sử dụng dịch vụ
Doanh nghiệp cần làm rõ phạm vi công việc, số lượng sản phẩm, phí kiểm nghiệm, phí hồ sơ, thời gian dự kiến, trách nhiệm bổ sung chỉ tiêu và cách xử lý khi tài liệu nhà sản xuất không đầy đủ.
Hợp đồng cũng nên thể hiện sản phẩm nào được gộp chung, sản phẩm nào phải làm riêng và các khoản chi phí có thể phát sinh.
Tư vấn chuyên gia về công bố bao bì tiếp xúc thực phẩm
Mỗi sản phẩm có cấu tạo và cách sử dụng khác nhau nên câu trả lời cần dựa trên hồ sơ cụ thể. Các nội dung dưới đây mang tính định hướng chung.
Có phải mỗi kích thước bao bì đều công bố riêng?
Không phải mọi kích thước đều bắt buộc lập một hồ sơ riêng. Những sản phẩm cùng vật liệu, cùng cấu tạo, cùng mục đích sử dụng và chỉ khác kích thước có thể được xem xét đưa vào cùng một hồ sơ.
Tuy nhiên, mẫu kiểm nghiệm phải có tính đại diện và danh mục quy cách cần được thể hiện rõ. Nếu kích thước thay đổi kéo theo độ dày, vật liệu hoặc điều kiện sử dụng khác nhau, doanh nghiệp phải đánh giá lại.
Thay đổi màu sắc hoặc mẫu mã có phải công bố lại?
Thay đổi hình ảnh in hoặc mẫu mã bên ngoài không phải lúc nào cũng làm thay đổi bản chất hồ sơ. Tuy nhiên, nếu thay đổi màu hạt nhựa, mực in ở mặt tiếp xúc, lớp phủ hoặc nguyên liệu sản xuất thì cần đánh giá lại an toàn.
Doanh nghiệp nên lưu hồ sơ thay đổi và xác nhận kỹ thuật của nhà sản xuất để chứng minh sản phẩm vẫn thuộc phạm vi đã công bố.
Một hồ sơ có thể áp dụng cho nhiều loại bao bì không?
Một hồ sơ có thể xem xét áp dụng cho nhiều quy cách hoặc mã sản phẩm khi chúng có cùng bản chất vật liệu, cấu tạo, mục đích sử dụng và tiêu chuẩn áp dụng.
Không nên gộp các sản phẩm chỉ vì có tên thương mại gần giống nhau. Chai PET và hộp PP đều là bao bì nhựa nhưng khác loại nhựa nên không thể mặc nhiên sử dụng chung một kết quả kiểm nghiệm.
Bao bì dùng cho nhiều nhóm thực phẩm xử lý thế nào?
Doanh nghiệp cần lựa chọn điều kiện kiểm nghiệm đại diện cho phạm vi sử dụng dự kiến. Bao bì dùng cho nước, dầu mỡ, thực phẩm có tính axit và thực phẩm nóng có thể cần các môi trường thử khác nhau.
Phạm vi công bố và hướng dẫn sử dụng không nên rộng hơn khả năng đã được đánh giá. Nếu bao bì chỉ được kiểm nghiệm cho thực phẩm nguội, doanh nghiệp không nên quảng cáo dùng an toàn cho thực phẩm nóng.
Hồ sơ công bố bao bì có thời hạn bao lâu?
Cơ chế tự công bố theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP không quy định một giấy xác nhận có ngày hết hạn theo cách hiểu thông thường. Doanh nghiệp chịu trách nhiệm duy trì sự phù hợp của sản phẩm đã công bố.
Khi có thay đổi về tên sản phẩm, xuất xứ hoặc thành phần cấu tạo, doanh nghiệp phải xem xét tự công bố lại theo quy định. Các thay đổi khác cần được thông báo hoặc lưu hồ sơ tùy trường hợp cụ thể.
Phiếu kiểm nghiệm dùng để lập hồ sơ phải đáp ứng thời hạn tại thời điểm tự công bố. Trong quá trình lưu thông, doanh nghiệp cũng nên xây dựng kế hoạch kiểm soát định kỳ để bảo đảm sản phẩm tiếp tục phù hợp.
Dịch vụ công bố bao bì tiếp xúc thực phẩm tại Đồng Nai
Dịch vụ công bố bao bì tiếp xúc thực phẩm hỗ trợ doanh nghiệp giảm sai sót từ giai đoạn phân loại đến khi hoàn thiện hồ sơ. Giá trị chính của dịch vụ không chỉ nằm ở việc soạn biểu mẫu mà còn ở khả năng xác định đúng vật liệu và phạm vi kiểm nghiệm.
Khảo sát và phân loại sản phẩm ban đầu
Đơn vị tư vấn tiếp nhận mẫu, hình ảnh, catalogue, thành phần vật liệu và mục đích sử dụng. Trên cơ sở đó, sản phẩm được phân loại theo vật liệu, cấu tạo và mức độ tiếp xúc với thực phẩm.
Kết quả khảo sát giúp doanh nghiệp biết sản phẩm nào cần thực hiện hồ sơ, sản phẩm nào có thể gộp và tài liệu nào cần yêu cầu nhà sản xuất bổ sung.
Tư vấn chỉ tiêu kiểm nghiệm phù hợp
Đơn vị tư vấn phối hợp với phòng thử nghiệm xây dựng chỉ tiêu theo quy chuẩn tương ứng. Việc tư vấn đúng ngay từ đầu giúp hạn chế tình trạng thiếu chỉ tiêu hoặc kiểm nghiệm không đúng mẫu đại diện.
Doanh nghiệp cũng được hướng dẫn chuẩn bị số lượng mẫu, thông tin trên phiếu đăng ký và cách mô tả sản phẩm.
Soạn thảo và rà soát toàn bộ hồ sơ
Sau khi có kết quả kiểm nghiệm, hồ sơ được soạn thảo và đối chiếu với giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, nhãn, thông tin kỹ thuật và tài liệu nhập khẩu.
Các điểm chưa thống nhất được phát hiện trước khi doanh nghiệp ký và công khai bản tự công bố.
Hỗ trợ công khai bản tự công bố
Đơn vị tư vấn hướng dẫn doanh nghiệp lựa chọn hình thức công khai, chuẩn bị bộ hồ sơ gửi cơ quan quản lý có thẩm quyền và lưu trữ chứng từ chứng minh việc công khai.
Do quy trình tiếp nhận có thể thay đổi theo từng thời kỳ và địa phương, doanh nghiệp cần cập nhật phương thức thực hiện tại Đồng Nai ở thời điểm nộp hồ sơ.
Đồng hành xử lý hồ sơ sau công bố
Sau khi tự công bố, doanh nghiệp có thể cần giải trình với khách hàng, nhà phân phối, cơ quan kiểm tra hoặc bộ phận kiểm soát chất lượng của nhà máy.
Dịch vụ hỗ trợ sau công bố có thể bao gồm rà soát nhãn, cập nhật quy cách, đánh giá thay đổi vật liệu, bổ sung kiểm nghiệm và hướng dẫn lưu trữ hồ sơ.
Việc thực hiện đúng thủ tục công bố bao bì tiếp xúc thực phẩm tại Đồng Nai không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng yêu cầu pháp lý mà còn nâng cao độ tin cậy của sản phẩm trong chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp nên bắt đầu từ việc xác định đúng vật liệu và mục đích sử dụng, bởi đây là nền tảng quyết định quy chuẩn, chỉ tiêu kiểm nghiệm và phạm vi của toàn bộ hồ sơ.
Công bố bao bì tiếp xúc thực phẩm Đồng Nai giúp doanh nghiệp xây dựng hệ thống kiểm soát an toàn từ khâu đóng gói đến quá trình lưu thông sản phẩm. Việc chuẩn bị đầy đủ hồ sơ về vật liệu, kết quả kiểm nghiệm, hướng dẫn sử dụng và các tài liệu kỹ thuật liên quan sẽ giúp quá trình công bố diễn ra thuận lợi hơn.
