Thành lập công ty trồng cây ăn quả tại Đồng Nai là bước đi phù hợp đối với cá nhân, hộ kinh doanh và nhà đầu tư muốn chuyển từ mô hình sản xuất nhỏ lẻ sang hoạt động nông nghiệp có tổ chức, có tư cách pháp nhân và khả năng mở rộng thị trường. Đồng Nai có nhiều khu vực phát triển nông nghiệp, cây ăn quả và chuỗi cung ứng nông sản, tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư vùng trồng, liên kết với.
Thành lập công ty trồng cây ăn quả tại Đồng Nai – trước tiên phải chốt mô hình kinh doanh
Thành lập công ty trồng cây ăn quả tại Đồng Nai không nên bắt đầu bằng việc chọn mã ngành rồi mới đi tìm đất. Cách làm hiệu quả hơn là xác định toàn bộ chuỗi kinh doanh mà doanh nghiệp dự kiến triển khai: tự tổ chức vùng trồng, liên kết nông hộ, thu mua nông sản, sơ chế, đóng gói, bảo quản, chế biến hay hướng đến xuất khẩu.
Mỗi tầng hoạt động kéo theo một nhóm ngành nghề và điều kiện pháp lý khác nhau. Nếu chỉ đăng ký hoạt động trồng cây nhưng sau đó doanh nghiệp mở thêm kho lạnh, cơ sở đóng gói hoặc chế biến nước ép thì phạm vi pháp lý ban đầu có thể không còn phù hợp.
Trực tiếp trồng hay liên kết với hộ nông dân?
Mô hình trực tiếp trồng đòi hỏi doanh nghiệp phải có quyền sử dụng đất hoặc quyền thuê đất hợp pháp, tổ chức sản xuất, quản lý giống, vật tư nông nghiệp, nguồn nước, người lao động và quá trình canh tác.
Mô hình liên kết nông hộ lại đặt trọng tâm vào hợp đồng liên kết, tiêu chuẩn sản xuất, nhật ký vùng trồng, kiểm soát đầu vào và truy xuất nguồn gốc.
Doanh nghiệp cũng có thể kết hợp cả hai: duy trì một vùng trồng do công ty trực tiếp quản lý và xây dựng vùng nguyên liệu liên kết với các hộ xung quanh.
Chỉ trồng cây hay kết hợp thu mua, sơ chế và phân phối?
Nếu doanh nghiệp chỉ trồng rồi bán trái cây sau thu hoạch, mô hình tương đối đơn giản.
Nhưng khi doanh nghiệp thu mua thêm trái cây của nông dân để phân loại, đóng gói và phân phối, hoạt động đã mở rộng từ sản xuất nông nghiệp sang thương mại và sơ chế.
Vì vậy, ngay từ giai đoạn thành lập công ty tại Đồng Nai nên xác định doanh nghiệp có dự kiến:
thu mua nông sản;
bán buôn trái cây;
đóng gói;
bảo quản;
chế biến;
xuất khẩu
hay không để xây dựng bộ ngành nghề phù hợp.
Có kho, khu đóng gói hoặc kho lạnh hay không?
Kho là một cấu phần rất quan trọng đối với doanh nghiệp trái cây.
Kho thường, kho lạnh, khu phân loại và cơ sở đóng gói không nên được xem đơn giản như một phần của vườn cây. Tùy quy mô và hoạt động thực tế, doanh nghiệp phải kiểm tra địa điểm, công năng sử dụng đất, xây dựng, PCCC, môi trường và an toàn thực phẩm.
Đặc biệt nếu kho phục vụ xuất khẩu, doanh nghiệp còn phải tính đến tiêu chuẩn của cơ sở đóng gói và yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Mô hình hoạt động quyết định ngành nghề và giấy phép thế nào?
Có thể hình dung theo nguyên tắc:
Trồng cây → điều kiện chủ yếu nằm ở đất, canh tác và sản xuất an toàn.
Trồng + thu mua → bổ sung hoạt động thương mại.
Trồng + sơ chế → phát sinh điều kiện về khu sơ chế và an toàn thực phẩm.
Trồng + chế biến → phát sinh điều kiện đối với cơ sở sản xuất thực phẩm.
Trồng + xuất khẩu → cần xây dựng vùng nguyên liệu, truy xuất, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói phù hợp thị trường.
Vì vậy, bộ ngành nghề nên được xây từ mô hình kinh doanh chứ không nên đăng ký theo một mã duy nhất.
Vì sao Đồng Nai phù hợp để phát triển doanh nghiệp trồng cây ăn quả?
Đồng Nai có nền sản xuất cây lâu năm và cây ăn quả tương đối lớn. Quy hoạch của tỉnh ghi nhận diện tích đất trồng cây lâu năm lớn và nhiều vùng sản xuất tập trung tại các khu vực như Cẩm Mỹ, Xuân Lộc, Long Khánh, Long Thành và các địa bàn nông nghiệp khác.
Thông tin của tỉnh cũng cho thấy Đồng Nai đã hình thành nhiều vùng chuyên canh chuối, xoài, bưởi, sầu riêng và các chuỗi liên kết cây ăn quả.
Lợi thế vùng sản xuất nông nghiệp
Điểm mạnh của Đồng Nai là có nhiều khu vực sản xuất cây lâu năm đã hình thành từ trước.
Một số loại trái cây có quy mô lớn gồm chuối, xoài, bưởi và sầu riêng. Đồng Nai cũng đã hình thành nhiều vùng chuyên canh và chuỗi liên kết sản xuất cây ăn quả.
Điều này tạo thuận lợi cho doanh nghiệp không chỉ tự đầu tư vùng trồng mà còn xây dựng mạng lưới liên kết với hộ nông dân, hợp tác xã hoặc trang trại.
Khả năng kết nối với TP.HCM và thị trường tiêu thụ lớn
Lợi thế của doanh nghiệp trồng cây ăn quả tại Đồng Nai không chỉ nằm ở đất nông nghiệp.
Khả năng kết nối với khu vực tiêu thụ, trung tâm logistics và hệ thống phân phối phía Nam giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong việc đưa trái cây tươi tới siêu thị, chợ đầu mối, nhà máy chế biến và khách hàng xuất khẩu.
Với trái cây có thời gian bảo quản ngắn, khoảng cách từ vùng trồng đến điểm tiêu thụ có ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ hao hụt và chi phí logistics.
Thuận lợi phát triển chuỗi từ vùng trồng đến phân phối
Doanh nghiệp tại Đồng Nai có thể xây dựng chuỗi tương đối hoàn chỉnh:
vùng trồng → thu hoạch → sơ chế → đóng gói → kho lạnh → phân phối → xuất khẩu.
Đồng Nai đã hình thành nhiều chuỗi liên kết trong lĩnh vực trồng trọt, trong đó có số lượng đáng kể chuỗi cây ăn quả.
Đây là nền tảng thuận lợi nếu doanh nghiệp muốn phát triển theo hướng kiểm soát từ nguyên liệu đến đầu ra.
Những yếu tố cần khảo sát trước khi chọn địa điểm
Không nên chọn vùng trồng chỉ vì giá thuê đất thấp.
Doanh nghiệp cần khảo sát ít nhất:
loại đất;
nguồn nước;
đường vận chuyển;
khả năng cấp điện;
khoảng cách đến kho hoặc cơ sở sơ chế;
khả năng tuyển lao động;
đặc điểm thổ nhưỡng;
nguy cơ ngập úng;
quy hoạch khu vực;
thời hạn thuê đất.
Đối với cây lâu năm, quyết định sai địa điểm có thể gây hậu quả trong nhiều năm.
Chọn vùng trồng tại Đồng Nai – đừng chỉ nhìn giá thuê đất
Cây ăn quả thường có chu kỳ đầu tư dài. Do đó, vùng đất rẻ nhưng pháp lý không phù hợp, thiếu nước hoặc quá xa khu đóng gói chưa chắc tạo ra tổng chi phí thấp.
Long Khánh và các vùng cây ăn quả
Khu vực Long Khánh từ lâu gắn với nhiều loại cây ăn quả. Đồng Nai cũng có vùng chôm chôm Long Khánh được cấp chỉ dẫn địa lý.
Đối với doanh nghiệp muốn phát triển sản phẩm có câu chuyện vùng miền hoặc xây thương hiệu trái cây Đồng Nai, đây là khu vực đáng khảo sát.
Tuy nhiên, vẫn phải đánh giá từng thửa đất cụ thể chứ không nên dựa vào danh tiếng chung của vùng.
Xuân Lộc, Cẩm Mỹ và các khu vực sản xuất nông nghiệp
Xuân Lộc và Cẩm Mỹ là những khu vực có nền sản xuất nông nghiệp đáng kể. Quy hoạch tỉnh cũng ghi nhận đây là các địa bàn có quy mô đất cây lâu năm lớn.
Sầu riêng, xoài và các loại cây lâu năm khác đã hình thành vùng sản xuất tại nhiều khu vực này.
Doanh nghiệp nên khảo sát theo từng loại cây vì yêu cầu về đất, nước, độ dốc và hạ tầng khác nhau.
Long Thành, Nhơn Trạch phù hợp với mô hình kho vận nào?
Nếu trọng tâm là vùng trồng quy mô lớn thì doanh nghiệp cần đánh giá quỹ đất nông nghiệp trước tiên.
Nếu trọng tâm là kho trung chuyển, đóng gói hoặc logistics thì có thể ưu tiên vị trí thuận lợi giao thông hơn, không nhất thiết đặt toàn bộ hạ tầng ngay cạnh vườn cây.
Một mô hình thực tế có thể là:
vùng trồng ở khu vực sản xuất nông nghiệp;
kho sơ chế tại vị trí trung gian;
văn phòng và bộ phận thương mại ở khu vực thuận tiện giao dịch.
Đất trồng cây và đất xây kho, văn phòng có giống nhau không?
Không.
Đây là lỗi pháp lý rất dễ gặp.
Một thửa đất phù hợp để trồng cây không mặc nhiên có thể xây kho, nhà điều hành, cơ sở chế biến hoặc công trình thương mại theo nhu cầu của doanh nghiệp.
Trước khi xây dựng phải kiểm tra loại đất, quy hoạch và điều kiện sử dụng đất theo pháp luật đất đai, xây dựng có liên quan.
Trồng cây ăn quả có phải ngành nghề kinh doanh có điều kiện không?
Nếu doanh nghiệp chỉ thực hiện hoạt động trồng cây ăn quả thông thường thì không nên hiểu rằng cứ thành lập công ty là phải xin một “giấy phép trồng cây ăn quả” riêng.
Tuy nhiên, Luật Trồng trọt và các pháp luật chuyên ngành vẫn đặt ra các yêu cầu đối với giống, canh tác, vật tư đầu vào và chất lượng sản phẩm. Nghị định 94/2019/NĐ-CP quy định chi tiết nhiều nội dung về giống cây trồng và canh tác.
Điều kiện khi chỉ thực hiện hoạt động trồng trọt
Doanh nghiệp cần bảo đảm quyền sử dụng địa điểm hợp pháp và tổ chức sản xuất phù hợp với quy định về trồng trọt, an toàn thực phẩm và môi trường.
Luật An toàn thực phẩm yêu cầu cơ sở sản xuất thực phẩm tươi sống bảo đảm điều kiện đối với đất canh tác, nguồn nước, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và xử lý chất thải.
Như vậy, không có “giấy phép trồng cây” chung nhưng không đồng nghĩa hoạt động canh tác được tự do ngoài các quy định chuyên ngành.
Khi nào phát sinh điều kiện về giống cây trồng?
Nếu doanh nghiệp chỉ mua giống hợp pháp để phục vụ vườn cây của mình thì khác với doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh giống cây trồng như một hoạt động thương mại.
Khi doanh nghiệp nhân giống, sản xuất giống hoặc đưa giống cây trồng ra thị trường, cần rà soát Luật Trồng trọt và Nghị định 94/2019/NĐ-CP để xác định các nghĩa vụ chuyên ngành tương ứng.
Vì vậy, nếu dự kiến vừa trồng trái cây vừa bán cây giống thì nên tách hai hoạt động ngay từ khâu thiết kế mô hình.
Khi nào phải quan tâm đến thuốc bảo vệ thực vật?
Ngay cả cơ sở chỉ trồng cây cũng phải sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo đúng quy định.
Nếu doanh nghiệp mở thêm hoạt động buôn bán thuốc bảo vệ thực vật thì đây là lớp kinh doanh khác và phải kiểm tra các điều kiện chuyên ngành theo Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật.
Không nên đăng ký thêm ngành kinh doanh thuốc chỉ để “dự phòng” nếu doanh nghiệp không có kế hoạch đáp ứng điều kiện thực tế.
Hoạt động phụ trợ nào có thể kéo theo điều kiện riêng?
Một công ty trồng cây ăn quả có thể phát sinh thêm điều kiện khi thực hiện:
kinh doanh giống;
kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật;
sơ chế;
chế biến thực phẩm;
kho lạnh;
xuất khẩu;
đóng gói phục vụ xuất khẩu;
xây dựng công trình sản xuất;
khai thác hoặc sử dụng nguồn nước thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục.
Càng mở rộng chuỗi, doanh nghiệp càng cần lập “bản đồ điều kiện” riêng.
Công ty trồng cây ăn quả tại Đồng Nai nên đăng ký những ngành nghề nào?
Bộ ngành nghề nên đi theo kế hoạch 3–5 năm thay vì chỉ đáp ứng hoạt động ngày khai trương.
Ngành trồng cây ăn quả
Đây là ngành nghề cốt lõi đối với doanh nghiệp trực tiếp tổ chức vùng trồng.
Khi đăng ký, cần mô tả phù hợp với loại cây và hoạt động thực tế theo hệ thống ngành kinh tế đang áp dụng tại thời điểm nộp hồ sơ.
Ngành thu mua và bán buôn nông sản
Nếu doanh nghiệp dự kiến mua thêm trái cây của hộ dân, hợp tác xã hoặc trang trại để phân phối thì cần bổ sung hoạt động thương mại phù hợp.
Điều này đặc biệt quan trọng đối với mô hình trong đó sản lượng vườn của doanh nghiệp chỉ chiếm một phần nguồn hàng.
Ngành sơ chế, bảo quản và đóng gói
Doanh nghiệp có khu rửa, phân loại, làm sạch, đóng gói hoặc bảo quản nên rà soát ngành nghề tương ứng.
Đồng thời phải kiểm tra điều kiện an toàn thực phẩm của cơ sở thực tế, bởi ngành nghề trên đăng ký doanh nghiệp không thay thế điều kiện vận hành.
Ngành chế biến sản phẩm từ trái cây
Nếu sản xuất:
nước ép;
mứt;
trái cây sấy;
puree;
trái cây đông lạnh;
sản phẩm chế biến khác,
doanh nghiệp đã chuyển sang lĩnh vực sản xuất thực phẩm và cần xây dựng cơ sở phù hợp với yêu cầu tương ứng.
Ngành xuất nhập khẩu nếu có định hướng xuất khẩu
Quyền xuất nhập khẩu cần được đặt trong tổng thể ngành nghề và loại hình doanh nghiệp.
Quan trọng hơn, xuất khẩu trái cây tươi còn phụ thuộc quy định kiểm dịch, yêu cầu thị trường, vùng trồng và cơ sở đóng gói chứ không chỉ dựa vào nội dung đăng ký doanh nghiệp.
Địa điểm trồng cây tại Đồng Nai – kiểm tra pháp lý đất trước khi đầu tư
Đối với cây ăn quả lâu năm, sai lầm về đất thường tốn kém hơn sai lầm về hồ sơ thành lập doanh nghiệp.
Có thể thuê đất của cá nhân để trồng cây không?
Doanh nghiệp có thể xem xét thuê quyền sử dụng đất từ chủ thể có quyền cho thuê nếu đáp ứng điều kiện pháp luật.
Tuy nhiên, trước khi đặt cọc cần kiểm tra người cho thuê có đúng quyền hay không, loại đất, thời hạn sử dụng, hạn chế giao dịch và hiện trạng.
Không nên chỉ căn cứ vào giấy viết tay hoặc việc chủ đất đang trực tiếp canh tác.
Kiểm tra mục đích sử dụng đất trước khi ký hợp đồng
Cần đối chiếu mục đích sử dụng trên hồ sơ đất với kế hoạch thực tế.
Nếu doanh nghiệp dự định vừa trồng cây vừa xây kho, xưởng đóng gói hoặc văn phòng thì phải kiểm tra riêng tính pháp lý của phần công trình dự kiến.
Thời hạn thuê đất cần phù hợp với chu kỳ cây trồng
Một số cây ăn quả phải đầu tư nhiều năm mới đạt sản lượng ổn định.
Nếu hợp đồng thuê quá ngắn, doanh nghiệp có thể chưa thu hồi vốn thì đã phải trả đất.
Hợp đồng cũng nên quy định rõ:
quyền đầu tư cây trồng;
tài sản trên đất;
xử lý cây khi hết thời hạn;
gia hạn thuê;
bồi thường nếu bên cho thuê lấy lại đất trước hạn.
Rủi ro khi xây dựng công trình trên đất không phù hợp
Kho, xưởng, nhà điều hành và các công trình phụ trợ đều cần được kiểm tra riêng.
Không nên coi toàn bộ công trình phục vụ nông nghiệp đều được phép xây tự do trên đất nông nghiệp.
Đây là bước cần rà soát trước khi mua vật liệu hoặc ký hợp đồng xây dựng.
Trụ sở, vùng trồng, kho và khu sơ chế có thể đặt khác địa chỉ không?
Có thể tổ chức các bộ phận ở những địa điểm khác nhau nếu doanh nghiệp thực hiện đầy đủ thủ tục pháp lý tương ứng.
Trụ sở tại Biên Hòa nhưng vùng trồng ở địa phương khác
Về mô hình quản trị, doanh nghiệp có thể đặt trụ sở ở khu vực thuận tiện giao dịch trong khi vùng trồng nằm tại khu vực nông nghiệp.
Quan trọng là doanh nghiệp phải có quyền sử dụng hợp pháp đối với từng địa điểm và thực hiện đăng ký phù hợp khi địa điểm thuộc trường hợp phải đăng ký.
Khi nào cần đăng ký địa điểm kinh doanh?
Nếu doanh nghiệp tổ chức hoạt động kinh doanh thường xuyên tại một địa điểm độc lập ngoài trụ sở thì nên rà soát việc đăng ký địa điểm kinh doanh hoặc hình thức tổ chức phù hợp.
Không nên để một kho, điểm thu mua hoặc khu vận hành lớn hoạt động lâu dài mà hồ sơ doanh nghiệp hoàn toàn không thể hiện.
Kho hàng và khu sơ chế có cần đăng ký riêng?
Cần đánh giá theo chức năng thực tế.
Một kho chỉ lưu trữ nội bộ có thể có cách tổ chức khác với cơ sở vừa thu mua, phân loại, đóng gói và giao dịch thường xuyên.
Ngoài đăng ký doanh nghiệp, địa điểm còn phải đáp ứng điều kiện chuyên ngành liên quan.
Một công ty có nhiều vùng trồng nên tổ chức thế nào?
Nên xây dựng hệ thống mã nội bộ cho từng vùng:
VT01 – vùng trực tiếp quản lý;
VT02 – vùng thuê;
LK01 – vùng liên kết hộ dân;
LK02 – hợp tác xã cung cấp.
Cách tổ chức này giúp quản lý nhật ký canh tác, sản lượng, vật tư và truy xuất nguồn gốc tốt hơn.
Từ trồng cây đến sơ chế – càng mở rộng hoạt động càng phát sinh thêm điều kiện
Thu hoạch và bán trái cây tươi
Đây là tầng kinh doanh gần nhất với hoạt động trồng trọt.
Doanh nghiệp vẫn cần bảo đảm an toàn sản phẩm, nguồn gốc và quy định sử dụng vật tư nông nghiệp.
Luật An toàn thực phẩm đặt ra yêu cầu đối với đất, nguồn nước, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và việc lưu giữ hồ sơ của quá trình sản xuất thực phẩm tươi sống.
Rửa, phân loại và đóng gói
Khi xây dựng khu sơ chế, cần bố trí quy trình hạn chế nhiễm chéo và bảo đảm vệ sinh.
Nguồn nước sử dụng, bề mặt tiếp xúc thực phẩm, dụng cụ, nhân sự và quy trình vệ sinh đều cần được tính từ giai đoạn thiết kế.
Kho lạnh bảo quản trái cây
Kho lạnh giúp kéo dài thời gian bảo quản nhưng cũng làm tăng chi phí đầu tư và yêu cầu vận hành.
Cần kiểm tra:
địa điểm;
điện;
PCCC;
môi trường;
vật liệu kho;
nhiệt độ;
quy trình bảo quản;
an toàn thực phẩm.
Không nên mua hệ thống lạnh trước rồi mới tìm địa điểm.
Chế biến nước ép, trái cây sấy và sản phẩm khác
Đây là bước chuyển từ doanh nghiệp trồng trọt sang cơ sở sản xuất thực phẩm.
Cơ sở chế biến phải được thiết kế phù hợp với quy trình sản xuất, vệ sinh, nguyên liệu, thành phẩm và kiểm soát chất lượng.
Khi nào phát sinh yêu cầu về an toàn thực phẩm?
An toàn thực phẩm không chỉ bắt đầu khi chế biến.
Ngay sản xuất thực phẩm tươi sống cũng phải bảo đảm điều kiện an toàn theo Luật An toàn thực phẩm.
Tùy loại hình và quy mô cơ sở, doanh nghiệp cần tiếp tục xác định có thuộc diện phải xin giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hay thuộc trường hợp khác theo quy định chuyên ngành.
Nước tưới, thuốc bảo vệ thực vật và môi trường – ba nhóm nghĩa vụ cần tính sớm
Quản lý nguồn nước phục vụ vùng trồng
Nguồn nước tác động trực tiếp đến năng suất và an toàn sản phẩm.
Doanh nghiệp cần xác định nguồn nước lấy từ đâu, chất lượng ra sao và việc khai thác có thuộc trường hợp phải thực hiện thủ tục theo pháp luật tài nguyên nước hay không.
Sử dụng và bảo quản thuốc bảo vệ thực vật
Thuốc phải được sử dụng theo hướng dẫn và quy định pháp luật.
Kho bảo quản tại vùng trồng cần được bố trí tách biệt, hạn chế nguy cơ ảnh hưởng người lao động, nông sản và môi trường.
Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật là văn bản nền tảng điều chỉnh hoạt động quản lý thuốc bảo vệ thực vật.
Xử lý bao bì và chất thải nông nghiệp
Bao bì thuốc bảo vệ thực vật không nên được vứt chung với rác sinh hoạt hoặc để rải rác trong vườn.
Doanh nghiệp cần thiết kế điểm thu gom và quy trình xử lý phù hợp ngay từ lúc xây dựng vùng trồng.
Khi nào phải rà soát thủ tục môi trường?
Cần rà soát khi doanh nghiệp:
xây cơ sở sơ chế;
xây kho lạnh;
có nước thải sản xuất;
chế biến thực phẩm;
phát sinh lượng lớn chất thải;
thay đổi quy mô hoặc công nghệ.
Không nên đợi cơ sở xây xong mới kiểm tra nghĩa vụ môi trường.
Muốn đưa trái cây Đồng Nai vào siêu thị và chuỗi lớn cần chuẩn bị gì?
Hồ sơ nguồn gốc vùng trồng
Doanh nghiệp cần biết chính xác trái cây đến từ lô đất nào, đơn vị nào sản xuất và thời điểm nào thu hoạch.
Với hàng thu mua từ nông hộ, hợp đồng liên kết và hồ sơ từng hộ cần được quản lý từ đầu.
Nhật ký sản xuất
Nhật ký nên ghi nhận:
ngày chăm sóc;
phân bón;
thuốc bảo vệ thực vật;
thời điểm phun;
thu hoạch;
sản lượng.
Đây không chỉ là giấy tờ để “đối phó” khi khách hàng yêu cầu mà là dữ liệu nền cho quản trị chất lượng.
Truy xuất nguồn gốc
Mỗi lô hàng nên liên kết ngược được với:
vùng trồng;
ngày thu hoạch;
nhóm sản xuất;
lô đóng gói;
kho bảo quản;
đơn vị vận chuyển.
Càng tham gia chuỗi bán lẻ lớn, yêu cầu này càng quan trọng.
VietGAP và các tiêu chuẩn chất lượng
VietGAP không phải điều kiện chung bắt buộc để thành lập công ty trồng cây ăn quả.
Tuy nhiên, tiêu chuẩn này có giá trị khi doanh nghiệp muốn tiếp cận chuỗi bán lẻ, khách hàng tổ chức hoặc xây dựng thương hiệu sản phẩm an toàn.
Tùy thị trường, doanh nghiệp có thể cân nhắc các hệ thống tiêu chuẩn khác.
Bao bì, nhãn hàng hóa và thương hiệu
Nếu chỉ bán trái cây xá, yêu cầu thương hiệu có thể chưa lớn.
Nhưng khi đóng gói dưới tên riêng, doanh nghiệp cần chú ý nhãn hàng hóa, thông tin truy xuất và bảo hộ nhãn hiệu.
Thương hiệu nên được xây song song với vùng nguyên liệu thay vì chờ đến khi có sản lượng lớn mới thực hiện.
Nếu hướng đến xuất khẩu, doanh nghiệp phải chuẩn bị vùng trồng từ sớm
Xuất khẩu trái cây tươi khác với việc đăng ký một ngành nghề xuất khẩu thông thường.
Nhiều thị trường đặt ra yêu cầu cụ thể đối với kiểm dịch, sinh vật gây hại, mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói.
Vai trò của mã số vùng trồng
Mã số vùng trồng là công cụ quan trọng để quản lý và truy xuất vùng sản xuất phục vụ xuất khẩu theo yêu cầu của thị trường.
Doanh nghiệp không nên đợi có hợp đồng xuất khẩu mới bắt đầu xây dựng vùng trồng.
Một vùng nguyên liệu cần thời gian để chuẩn hóa quy trình, hồ sơ và kiểm soát sinh vật gây hại.
Cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu
Một cơ sở đóng gói phục vụ thị trường xuất khẩu có thể phải đáp ứng các yêu cầu về:
vệ sinh;
quản lý sinh vật gây hại;
truy xuất;
phân khu;
ghi chép;
xử lý sản phẩm.
Vì vậy, kho đóng gói xuất khẩu nên được thiết kế từ tiêu chuẩn đầu ra chứ không chỉ từ công suất.
Yêu cầu khác nhau của từng thị trường
Không có một bộ điều kiện xuất khẩu trái cây áp dụng giống nhau cho mọi quốc gia.
Doanh nghiệp phải kiểm tra yêu cầu đối với từng loại trái cây và từng thị trường cụ thể.
Một vùng đủ điều kiện cho thị trường này chưa chắc đáp ứng ngay thị trường khác.
Liên kết nông hộ để kiểm soát vùng nguyên liệu
Nếu vùng của doanh nghiệp không đủ sản lượng, liên kết nông hộ là phương án phổ biến.
Tuy nhiên, doanh nghiệp cần thống nhất quy trình canh tác thay vì chỉ ký hợp đồng mua trái cây sau thu hoạch.
Nếu mỗi hộ sử dụng vật tư theo cách riêng, khả năng kiểm soát dư lượng và truy xuất sẽ thấp.
Hồ sơ truy xuất nên xây dựng ngay từ vụ đầu
Một nguyên tắc hữu ích là:
trồng đến đâu – ghi nhận hồ sơ đến đó.
Không nên đợi sản phẩm sắp xuất khẩu mới cố gắng tái tạo nhật ký sản xuất của nhiều tháng trước.
Lộ trình thành lập công ty trồng cây ăn quả tại Đồng Nai theo 6 bước
Bước 1 – Chốt loại cây và mô hình đầu ra
Xác định doanh nghiệp trồng:
sầu riêng;
xoài;
chuối;
bưởi;
chôm chôm;
hoặc loại cây khác.
Đồng thời xác định bán nội địa, bán siêu thị hay xuất khẩu.
Bước 2 – Kiểm tra pháp lý đất
Kiểm tra quyền sử dụng, mục đích sử dụng, thời hạn và khả năng xây dựng các hạng mục phụ trợ.
Nên hoàn thành bước này trước khi đặt cọc dài hạn.
Bước 3 – Xây dựng bộ ngành nghề
Ngoài trồng cây, cân nhắc các hoạt động:
thu mua;
bán buôn;
sơ chế;
bảo quản;
chế biến;
xuất nhập khẩu.
Bước 4 – Đăng ký thành lập doanh nghiệp
Chuẩn bị loại hình doanh nghiệp, tên, địa chỉ, vốn, người đại diện và ngành nghề.
Sau khi được cấp đăng ký doanh nghiệp mới chuyển sang giai đoạn tổ chức vận hành.
Bước 5 – Hoàn thiện thuế, hóa đơn và kế toán
Doanh nghiệp cần thiết lập:
tài khoản;
chữ ký số;
hóa đơn điện tử;
chế độ kế toán;
quản lý chi phí vùng trồng;
quản lý tồn kho.
Đặc biệt với cây lâu năm, kế toán chi phí đầu tư ban đầu cần được tổ chức ngay từ đầu.
Bước 6 – Hoàn thiện điều kiện chuyên ngành trước khi hoạt động
Tùy mô hình, rà soát:
đất đai;
giống;
ATTP;
môi trường;
PCCC;
kho lạnh;
chế biến;
mã số vùng trồng;
cơ sở đóng gói.
Đăng ký doanh nghiệp chỉ là bước mở đầu, không phải toàn bộ điều kiện kinh doanh.
8 lỗi thường gặp khi thành lập công ty trồng cây ăn quả tại Đồng Nai
Chỉ đăng ký ngành trồng cây nhưng thực tế có thêm thu mua
Điều này khiến ngành nghề trên hồ sơ không phản ánh hết hoạt động thực tế.
Nên dự kiến chuỗi kinh doanh từ đầu.
Thuê đất nhưng chưa kiểm tra mục đích sử dụng
Đất phù hợp để trồng cây nhưng chưa chắc phù hợp để xây kho hoặc cơ sở chế biến.
Đây là lỗi có thể làm phát sinh chi phí rất lớn.
Xây kho hoặc khu sơ chế trên địa điểm chưa phù hợp
Doanh nghiệp thường quan tâm giá xây dựng nhưng bỏ qua pháp lý công trình.
Khi bị yêu cầu điều chỉnh hoặc tháo dỡ, chi phí khắc phục có thể cao hơn chi phí chuẩn bị hồ sơ ban đầu.
Không đăng ký đủ ngành nghề cho kế hoạch mở rộng
Sau một vụ thu hoạch, nhiều doanh nghiệp mới quyết định thu mua thêm hàng của nông dân hoặc tự chế biến.
Nếu đã có kế hoạch này, nên tính ngay khi thành lập.
Không chuẩn bị hồ sơ vùng trồng
Chỉ chăm cây tốt nhưng không có nhật ký, hồ sơ vật tư và truy xuất sẽ hạn chế khả năng bán vào chuỗi lớn hoặc xuất khẩu.
Đầu tư kho lạnh trước khi rà soát điều kiện
Kho lạnh là tài sản đầu tư lớn.
Phải kiểm tra địa điểm, điện, xây dựng, PCCC và môi trường trước khi mua thiết bị.
Muốn xuất khẩu mới bắt đầu xây mã số vùng trồng
Đây là lỗi khiến doanh nghiệp mất cơ hội đơn hàng.
Chuẩn hóa vùng trồng cần được tiến hành từ nhiều tháng trước mùa thu hoạch.
Trụ sở, vùng trồng và kho không được tổ chức đồng bộ
Một công ty có thể có nhiều địa điểm, nhưng từng địa điểm phải có chức năng rõ ràng và được quản lý pháp lý thống nhất.
Checklist trước khi mở công ty trồng cây ăn quả tại Đồng Nai
Đã xác định loại cây và quy mô vùng trồng chưa?
Cần xác định loại cây, diện tích, sản lượng dự kiến và thời gian kiến thiết cơ bản.
Đây là dữ liệu để tính đất, vốn và đầu ra.
Đã kiểm tra pháp lý đất chưa?
Trước khi ký hợp đồng dài hạn cần kiểm tra:
chủ sử dụng;
loại đất;
thời hạn;
quy hoạch;
khả năng xây dựng công trình phụ trợ.
Đã đăng ký đủ ngành nghề chưa?
Không chỉ kiểm tra ngành trồng cây mà cần nhìn toàn bộ chuỗi kinh doanh dự kiến.
Nếu có thu mua, sơ chế, bán buôn hoặc chế biến thì phải rà soát thêm ngành tương ứng.
Đã tính đến kho, sơ chế và an toàn thực phẩm chưa?
Nếu sản lượng lớn, doanh nghiệp gần như sẽ phải tính đến khu tập kết, phân loại hoặc bảo quản.
Luật An toàn thực phẩm yêu cầu cơ sở sản xuất thực phẩm tươi sống duy trì điều kiện đối với đất, nước, đầu vào sản xuất và hồ sơ nguồn gốc.
Đã có phương án truy xuất nguồn gốc chưa?
Nên xây hệ thống truy xuất ngay từ vụ đầu tiên.
Mỗi vùng, mỗi lô thu hoạch và mỗi lô đóng gói cần có mã quản lý riêng.
Nếu xuất khẩu, đã có kế hoạch mã số vùng trồng chưa?
Nếu mục tiêu cuối cùng là Trung Quốc hoặc các thị trường xuất khẩu khác, doanh nghiệp cần xác định yêu cầu của thị trường đích ngay từ khi thiết kế vùng trồng.
Đối với doanh nghiệp trồng cây ăn quả tại Đồng Nai, một lộ trình an toàn thường là chốt cây trồng → kiểm tra đất → xác định đầu ra → đăng ký đúng ngành nghề → tổ chức vùng trồng → xây truy xuất → hoàn thiện kho/sơ chế → chuẩn bị mã số vùng trồng và xuất khẩu. Cách làm này giúp tránh tình trạng công ty đã thành lập, cây đã xuống giống nhưng địa điểm, ngành nghề hoặc chuỗi sau thu hoạch lại không phù hợp với kế hoạch kinh doanh.
Thành lập công ty trồng cây ăn quả tại Đồng Nai không chỉ giúp nhà đầu tư có tư cách pháp nhân để ký hợp đồng, thuê đất, tuyển dụng lao động và mở rộng thị trường mà còn tạo nền tảng để xây dựng vùng trồng, thương hiệu và chuỗi tiêu thụ nông sản lâu dài. Trước khi đăng ký, doanh nghiệp nên xác định rõ mô hình hoạt động sẽ chỉ trồng cây hay kết hợp thu mua, sơ chế, đóng gói, bảo quản, xuất khẩu.
